Aile terapisi hangi durumlarda gerekir?
Evdeki gerilim belli bir kişiye odaklanmış görünse bile, çoğu zaman herkesin bir rolü olan bir düzen söz konusudur. Aile görüşmeleri bu düzeni görünür kılar.
En sık çalışılan başlıklar:
- Ergenle sürekli tartışma, iletişimin tamamen kopması
- Kardeşler arası çatışma ya da kıyas
- Kuşaklar arası görüş ayrılıkları, geniş ailenin ilişkiye müdahalesi
- Bir çocuğun okul, davranış veya kaygı sorunlarının aileyi kilitlemesi
- Boşanma, taşınma, kayıp gibi büyük değişimlerin ardından yeniden düzen kurma
- Evde herkesin kendi odasına çekilmesi, ortak alanın kaybolması
- Ebeveynlerin çocuk yetiştirme konusunda anlaşamaması
Görüşmelere kimler katılır?
Bu, konuya göre değişir. Bazen tüm hane, bazen yalnız ebeveynler, bazen de ebeveynlerden biri ve çocuk katılır. Kimlerin odada olacağı sabit bir kural değil, sürecin ihtiyacına göre belirlenir.
Uygulamada sık görülen düzen şu: ilk görüşme ebeveynlerle yapılır, ardından ilgili aile üyeleri sürece dahil edilir. Küçük çocuklar her görüşmeye alınmaz.
Kimin ne zaman katılacağı sana tek taraflı bildirilmez; her aşamada birlikte kararlaştırılır.
Ergenin gelmek istemiyorsa ne yaparsın?
Sık karşılaşılan bir durum ve sürecin önünde kesin bir engel değil. Zorlayıcı bir tutum genellikle direnci artırır.
İşe yarayan yol, gence görüşmenin ne olmadığını anlatmak: bu bir ceza, akıl verme seansı ya da hakkında rapor tutulacak bir değerlendirme değil. Kararın bir kısmını ona bırakmak da yardımcı olur.
Genç yine de isteksizse süreç yalnızca ebeveyn görüşmeleriyle başlayabilir. Evdeki tutumda yapılan değişiklikler çoğu zaman gencin kendi isteğiyle katılmasının önünü açar.
Ne zaman aile terapisi, ne zaman bireysel terapi?
Kaba bir ayrım şöyle: zorlanma esas olarak kişinin kendi içinde yaşanıyorsa bireysel, ilişkiler arasında dönüp duruyorsa aile görüşmeleri daha işlevsel oluyor.
Pratikte ikisi çoğu zaman birlikte yürüyor. Örneğin bir gencin kaygısı üzerine bireysel çalışılırken, aileyle de belirli aralıklarla görüşülebiliyor.
Hangisinin uygun olduğuna ilk görüşmede birlikte karar veriyoruz. Sorun ağırlıklı olarak eşler arasındaysa çift terapisi, kişinin kendi süreciyse bireysel terapi öne çıkabilir.
Görüşmelerde konuşulanlar aile içinde paylaşılır mı?
Ortak görüşmelerde konuşulanlar zaten herkesin huzurunda geçiyor. Ayrı yapılan görüşmelerde ise gizliliğin nasıl işleyeceği en başta tüm katılımcılarla netleştiriliyor.
Özellikle ergenlerle çalışırken bu ayrım kritik: gencin anlattıklarının ayrıntısı aileye aktarılmıyor; aileye iletilen şey sürecin genel gidişatı ve evde nasıl bir tutumun destekleyici olacağı.
Bu sınırın tek istisnası ciddi ve yakın bir risk durumu; o da süreç başında herkese açıkça bildiriliyor.
Şanlıurfa’da nasıl başvurursunuz?
WhatsApp ya da telefondan yazmanız yeterli. İlk görüşmenin kimlerle yapılacağını, durumu kısaca dinledikten sonra birlikte planlıyoruz.
Görüşmeler Haliliye’deki merkezde yüz yüze yapılıyor; aile üyeleri farklı şehirlerdeyse online terapi ile de yürütülebiliyor.
Sık sorulan sorular neler?
Aile terapisine tüm ailenin katılması şart mı?
Hayır. Kimlerin katılacağı konuya göre belirlenir; bazen yalnızca ebeveynlerle, bazen ebeveyn ve çocukla çalışılır. Bu, süreç boyunca ihtiyaca göre değişebilir.
Çocuğumun terapiye gittiğini okul öğrenir mi?
Hayır. Görüşmelerin varlığı ve içeriği gizlilik kapsamındadır, okul veya üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Bilgi paylaşımı ancak veli onayıyla ve belirli bir amaç doğrultusunda yapılabilir.
Ergenim gelmeyi reddediyor, yine de bir şey yapabilir miyim?
Evet. Süreç yalnızca ebeveyn görüşmeleriyle başlayabilir. Ailenin evdeki tutumunda yapacağı değişiklikler çoğu zaman gencin sürece kendi isteğiyle katılmasının önünü açar.
Aile terapisi ne kadar sürer?
Süre ailenin ihtiyacına ve çalışılan konuya göre değişir. Görüşmeler ortalama 45–50 dakikadır ve sıklık birlikte planlanır; gelinen nokta belirli aralıklarla değerlendirilir.
Eşimle ben anlaşamıyorsak aile terapisi mi çift terapisi mi?
Sorun ağırlıklı olarak eşler arasındaki ilişkiyse çift terapisi daha uygundur. Çocuklar ya da geniş aile de çatışmanın parçasıysa aile görüşmeleri öne çıkar. Bu ayrım ilk görüşmede birlikte netleştirilir.
Diğer hizmetler neler?
Bireysel Terapi
Kaygı, panik, tükenmişlik ya da adını koyamadığın bir ağırlık. Kendinle ilgili bir şeyi değiştirmek istediğinde.
Çift Terapisi
Aynı tartışma dönüp duruyorsa, aranıza mesafe girdiyse ya da güven çatladıysa.
Online Terapi
Şanlıurfa dışındaysan ya da gelmen zorsa. Aynı yakınlık, güvenli bir görüntülü görüşmeyle.